Video : जलसंधारणासाठी शरद पवार यांचे प्रयोग

केंद्रीय कृषिमंत्री शरद पवार यांनी बारामती तालुक्यातील काटेवाडी परिसरात पन्नास वर्षांपूर्वी जलसंधारणासाठी प्रकल्प राबविला होता, त्या प्रयत्नांना उजाळा…जलसंधारणाच्या कामांपूर्वी काटेवाडी परिसरात पाण्याचा प्रश्‍न गंभीर होता. पाण्याची समस्या सोडविण्यासाठी जलसंधारणाच्या कामी लोकसहभाग हा महत्त्वाचा होता. यासाठी शरद पवार यांनी पुढाकार घेऊन आसपासच्या गावांतील जवळपास एक लाख स्वयंसेवकांची टीम तयार केली. वर्ष १९६७ मध्ये जलसंधारणाच्या या कामाला सुरवात झाली. परिसराचे सर्वेक्षण करण्यात आले. वाहून जाणारे पाणी जमिनीत मुरावे यासाठी पाझर तलाव आणि बंधारे बांधण्यात आले. एक वर्षात हा प्रकल्प पूर्ण करण्याचा निर्धार करण्यात आला होता आणि त्यासाठी दीड लाख रुपये इतका अंदाजे खर्च झाला.

Read More →

भूजलपातळी झपाट्याने खालावत चालल्याबद्दल भूजल  सर्वेक्षण संस्थेने धोक्याचा इशारा दिला आहे. भूजल कमी होण्यामध्ये बोअरिंग तंत्रज्ञान आणि स्पर्धेपोटी वाढणार्‍या बोअरवेल्स, हेही महत्त्वाचे कारण आहे. आपल्याकडे बोअर पाहिजे असे शेतकर्‍यांना वाटणारच, पण पाणीपातळीच घटली, तर शेवटी शेतीचेच नुकसान होणार. कोरडवाहू शेतकर्‍यांनी तर भूजलपातळी जपलीच पाहिजे. कारण तीच खरी लेट खरीप आणि रब्बी पिकांची लाइफलाइन आहे. मात्र, जमिनीतील पाणी सर्रास न उपसता पावसाच्या पाण्याचे योग्य जलसंधारण केले, तर या समस्येवर वेळीच तोडगा शक्य आहे.

Read More →

‘कोरडवाहू जिल्हा’ म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या सोलापूर जिल्ह्यातील शेतकरी बदलत्या हवामानानुसार कमी पाण्यात येणार्‍या डाळिंब व बोरी यासारखी फळपिके घेऊन उत्पन्न वाढविण्याचा प्रयत्न करत आहेत. तथापि, रोग, कीड व वाढलेल्या मजुरीमुळे ही पिके आता मागे पडत असून, अनेक शेतकरी पर्यायी पिकांचा शोध घेत आहेत. सगळीकडे पाण्याचा दुष्काळ असताना पिलीव (ता. माळशिरस) येथील आनंदराव जाधव या शेतकर्‍याने ‘ड्रॅगन फ्रूट‘ नावाच्या विदेशी ङ्गळ पिकाची केलेली लागवड त्यांना दुष्काळात वरदान ठरली आहे. कमी खर्चात जास्त उत्पन्न मिळवून देणार्‍या व खायला चविष्ट असणार्‍या या पिकाविषयी संशोधन व त्यासाठी बाजारपेठ वाढविण्याचे प्रयत्न होणे गरजेचे आहे.

Read More →

आधुनिक किसानच्या १३ सप्टेंबरच्या अंकात ड्रॅगन फ्रुट विषयीची कव्हर स्टोरी प्रसिद्ध झाली आणि सोलापूरसह महाराष्ट्रातील शेतकर्‍यांना या फळाविषयी कमालीची उत्सुकता लागली. त्यामुळे ड्रॅगनफ्रुटची बाग पाहण्यासा

Read More →